Voornaam - toekenning en wijziging

Toekenning van de voornaam

De keuze van de voornaam behoort toe aan beide ouders. In bepaalde gevallen kan een voornaamswijziging worden aangevraagd. In geval van betwisting tussen beide ouders kunnen zij zich tot de jeugdrechtbank wenden bij toepassing van art. 373 B.W.
De ambtenaar van de burgerlijke stand mag evenwel in de geboorteakte geen voornamen opnemen die aanleiding geven tot verwarring of het kind of derden kunnen schaden. (art. 1 wet 15 mei 1987).
De beoordeling van de ambtenaar van de burgelijke stand wordt beperkt door de mogelijkheid van de ouders om in beroep te gaan bij de rechtbank van eerste aanleg. Bovendien is de procureur des Konings verplicht jaarlijks de registers te controleren waarbij hij waar nodig beroep kan instellen tegen ten onrechte ingeschreven voornamen.
 

Wijziging van de voornaam

Vanaf 1 augustus 2018 dient een verzoek tot voornaamswijziging niet langer meer gericht te worden tot de minister van Justitie maar wel tot de ambtenaar van de burgerlijke stand.
Deze krijgt dan 3 maanden de tijd om het verzoek tot voornaamsverandering te beoordelen en de gerechtelijke antecedenten van de verzoeker na te gaan. Bij twijfel kan een niet-bindend advies aan de procureur des Konings gevraagd worden. Het verzoek wordt definitief bij overschrijving ervan in de registers van de burgerlijke stand.
Ook transgenders kunnen een beroep doen op de ambtenaar van de burgerlijke stand voor een voornaamswijziging. Een loutere verklaring op eer dat betrokkene ervan overtuigd is dat het geslacht in de geboorteakte niet overeenstemt met de innerlijke genderidentiteit volstaat. 
 
Wie kan gebruik maken van de procedure?
Enkel Belgen, erkende vluchtelingen of staatlozen kunnen een voornaamsverandering vragen, met uitzondering van de vreemdelingen die een verzoek indienen op basis van het gegeven dat zij geen voorna(a)m(en) hebben in het kader van hun nationaliteitsdossier.
 
Welke ambtenaar van de burgerlijke stand is bevoegd?
In beginsel van de gemeente waar de persoon op wie de voornaamsverandering betrekking heeft, is ingeschreven in de bevolkingsregisters.
Personen die in het buitenland verblijven en niet meer ingeschreven zijn in de bevolkingsregisters van een Belgische gemeente, moeten zich richten tot de gemeente van laatste inschrijving. Bij gebreke van enige huidige of vroegere inschrijving in de bevolkingsregisters, is Brussel bevoegd.
 
Wie dient het verzoek tot voornaamsverandering bij de ambtenaar van de burgerlijke stand in?
Een meerderjarige of ontvoogde minderjarige kan het verzoek zelf indienen. Hij kan – wanneer hij niet in persoon kan of wenst te verschijnen – ook een advocaat of een derde inschakelen. Wanneer een derde wordt ingeschakeld dient dit via authentieke en specifieke volmacht te gebeuren.
 
Voor niet-ontvoogde minderjarigen wordt het verzoek ingediend door zijn wettelijke vertegenwoordiger. Wettelijk volstaat het verzoek door één ouder (of meeouder). De omzendbrief ter zake vraagt voorzichtigheidshalve om de ouder die het verzoek alleen aflegt wel te ondervragen over het akkoord van de andere ouder en bij de minste twijfel dit op te vragen (een geschrift van welke aard ook kan volstaan). Zonder een dergelijk akkoord of het expliciet niet-akkoord van de andere ouder, dient het verzoek onontvankelijk te worden verklaard.
 
Het verzoek van één ouder volstaat uiteraard wel indien er geen afstammingsband ten opzichte van een andere ouder bestaat, de verzoekende ouder het exclusief ouderlijk gezag toegewezen kreeg, de andere ouder uit de ouderlijke macht werd ontzet, overleden is, afwezig verklaard, onbekwaam of in de onmogelijkheid verkeert zijn wil te kennen te geven.
 
Hoe wordt het verzoek ingediend bij de ambtenaar van de burgerlijke stand?
Door een model tot verzoek in te vullen en te ondertekenen en eventueel de bijkomende verklaring op eer voor transgenders.
 
Indien de verzoeker in België werd geboren of de geboorteakte werd in België overgeschreven, vraagt de ambtenaar van de burgerlijke stand dit zelf op om bij het dossier voornaamswijziging te voegen. In de andere gevallen dient de verzoeker de geboorteakte zelf voor te leggen, indien nodig gelegaliseerd en beëdigd vertaald. Bij gebrek aan een geboorteakte kan de verzoeker volgens de omzendbrief de familierechtbank om een vonnis vragen dat de geboorteakte vervangt.
 
Hoe wordt het verzoek behandeld door de ambtenaar van de burgerlijke stand?
De ambtenaar van de burgerlijke stand moet een beslissing nemen binnen de drie maanden na de indiening van het verzoek.
 
Net als bij het opnemen van de voornamen in de akte van geboorte, dient de ambtenaar van de burgerlijke stand er op toe te zien dat de gevraagde voornamen geen aanleiding geven tot verwarring en zij de verzoeker of derden niet kunnen schaden. Voornamen die – op zichzelf beschouwd of samengenomen met de familienaam – belachelijk, hatelijk, absurd of choquerend zijn, moeten worden geweigerd, net als voornamen die slechts uit één enkele letter of een opeenvolging van medeklinkers bestaan.
 
De ambtenaar van de burgerlijke stand dient een uittreksel uit het strafregister op te vragen. Enkel definitieve veroordelingen voor zware inbreuken (misdaden, wanbedrijven tegen personen) of chronische of specifieke misdrijven (bv. aanmatiging van naam, oplichting, wanbedrijven tegen de openbare trouw) kunnen een belemmering vormen voor een voornaamsverandering.
 
De ambtenaar van de burgerlijke stand kan bij twijfel over de beoordeling van de wettelijke voorwaarden of de gerechtelijke antecedenten het niet-bindend advies vragen aan de procureur des Konings. Bij ontstentenis van een advies binnen de drie maanden na indienen van het verzoek, wordt dit geacht positief te zijn.
 
Wanneer de ambtenaar van de burgerlijke stand de voornaamsverandering weigert (bv. op basis van een gebrek aan akkoord van de andere ouder, op basis van gerechtelijke antecedenten of omdat de gekozen voorna(a)m(en) niet aanvaardbaar worden geacht) wordt een weigeringsbeslissing opgesteld en te kennis gebracht van de verzoeker. Deze kan binnen de dertig dagen na kennisgeving van de weigering een beroep instellen bij de familierechtbank.
 
Welke zijn de specifieke regels voor transgenders?
Transgenders kunnen vanaf de leeftijd van 12 jaar met bijstand van de ouders of wettelijke vertegenwoordiger of voogd ad hoc om de voornaamsverandering verzoeken. Een specifieke verklaring op eer vervangt het verzoek en geeft recht op de voornaamsverandering. De gekozen voornaam moet wel in overeenstemming zijn met de innerlijk beleefde genderidentiteit, maar een advies vragen aan de procureur of een afweging van de gerechtelijke antecedenten mag niet.
 
De procedure tot wijziging van de registratie van het geslacht en de voornaamsverandering zijn twee aparte procedures elk resulterend in een eigen akte. Ze kunnen gelijktijdig gevoerd worden met als voordeel dat bv. de identiteitskaart slechts één maal hoeft vervangen te worden. Betrokkenen kunnen er echter ook voor opteren de procedures na elkaar te voeren in willekeurige volgorde.

 
 



            Meldingen   Sitemap   Contact   Privacyverklaring gemeente en OCMW Zwalm    

© Gemeente Zwalm | Alle rechten voorbehouden. | Powered by The eForum Factory